Tajemnice Warsztatu Dawnych Mistrzów

     Znajomość dawnych technik i technologii artystycznych stanowi podstawę zawodu konserwatora dzieł sztuki. Wiedza ta jest niezbędna dla prawidłowego przeprowadzenia zabiegów konserwatorskich. Umożliwia rozpoznanie rodzaju i przyczyn zniszczeń danego obiektu, jak i właściwy dobór i umiejętne zastosowanie odpowiednich materiałów do prac restauracyjnych. 

     Katedra Technik i Technologii Malarstwa na Podłożach Ruchomych istnieje od 1977 r. na Wydziale Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki. Katedrę tworzą trzy pracownie: Pracownia Technologii i Kopii Malarstwa Średniowiecznego, Pracownia Technologii i Kopii Malarstwa XVII – XX w., Pracownia Technik i Technologii Pozłotnictwa oraz Kopii Miniatury na Pergaminie. 

     Program nauczania w Katedrze realizowany jest w 5 letnim cyklu i ma na celu  zaznajomienie studentów z podstawowymi zagadnieniami teoretycznymi i praktycznymi w zakresie technik i technologii malarstwa (od średniowiecza poprzez renesans i barok do XX w.) oraz przygotowanie młodych ludzi do przyszłej samodzielnej pracy jako artystów konserwatorów dzieł sztuki. Podstawą do przekazania wiedzy teoretycznej są wykłady prowadzone przez cały cykl studiów. Podczas wykładów omawiane są materiały stosowane w praktyce technologicznej, w poszczególnych technikach artystycznych. Równolegle studenci nabierają umiejętności praktycznych poprzez ćwiczenia w najważniejszych technikach malarskich i pozłotniczych (historyczne techniki temperowe, olejno-żywiczne, olejne, pozłoty pulmentowe i olejne). Stanowią one podstawę dla wykonywania technologicznych kopii obrazów, pochodzących z głównych okresów sztuki: malarstwa średniowiecznego, XVII-XVIII w., malarstwa XIX-XX w. 

     Dzięki tym studiom, prowadzonym w bezpośrednim kontakcie z dziełami oryginalnymi, będącymi własnością: Muzeum Narodowego w Warszawie, Działu Zbiorów Specjalnych Biblioteki Narodowej, Gabinetu Rycin w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego, poznają najwyższej klasy warsztat dawnych mistrzów. Namalowanie technologicznej kopii ma na celu odtworzenie pełnej struktury kopiowanego obrazu, począwszy od przygotowania podobrazia, po końcowe warstwy malarskie. Studenci nabywają umiejętności odczytywania skomplikowanego procesu twórczego, składającego się na jednostkowe dzieło sztuki. 

     W ramach programu kształcenia na Wydziale Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki realizowane są w naszej Katedrze prace magisterskie. 

     Należy wspomnieć, że umiejętności dawnych mistrzów były kształtowane również poprzez wykonywanie kopii. To był istotny element edukacyjny, przynoszący chlubę zarówno mistrzowi jak i uczniowi. Kopie wykonywali tak wybitni twórcy jak Rubens, Delacroix, Manet czy Cezanne. Dzięki kopiom Rubensa znamy nie zachowane obrazy Leonarda da Vinci. 

     Każde dzieło sztuki, stworzone przez artystę, nosi w sobie indywidualne piętno jego talentu. Jest owocem jego osobistych doświadczeń i odczuć. Należy mieć na uwadze, że zastosowane techniki malarskie mają również wpływ na charakter wypowiedzi artystycznej, bowiem styl estetyczny zawsze jest związany ze stylem techniczno-technologicznym.

Katedra Technik i Technologii Malarstwa na Podłożach Ruchomych

    kier. Katedry: st. wykł. Anna Zalewska-Falińska

1. Pracownia Technologii i Kopii Malarstwa Średniowiecznego

    adiunkt Aleksandra Krupska, adiunkt dr Danuta Stępień

2. Pracownia Technologii i Kopii Malarstwa XVII-XX w.

    prof. Jerzy Nowosielski, asystent Piotr Stefanow

3. Pracownia Technik Technologii Pozłotnictwa oraz Kopii Miniatury na Pergaminie   

    st. wykł. Anna Zalewska–Falińska, st. wykł. Andrzej Radomski